Du khách trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm tại Luống Nọi

28/04/2021 189 0
Xóm Luống Nọi, xã Ngọc Đào, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng là một trong những nơi còn lưu giữ và phát triển được nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc Tày. Đây sẽ là điểm đến lý tưởng cho du khách tham quan và trải nghiệm văn hóa bản địa khi đến với Cao Bằng.

Miền non nước Cao Bằng nơi cư trú của nhiều dân tộc anh em như: Tày, Nùng, Dao, Mông, Kinh, Sán Chỉ, Lô Lô… Trong đó, dân tộc Tày chiếm đa số. Những nét đặc trưng về văn hoá vật chất và tinh thần của họ đã in đậm dấu ấn trên mảnh đất Cao Bằng, tiêu biểu không thể không nhắc tới nghề dệt thổ cẩm.

Mỗi tấm vải thổ cẩm được dệt đều phải trải qua rất nhiều công đoạn như: quay sợi, mắc khung, tạo hoa văn, dệt vải. Bà con dân tộc Tày đã sử dụng sợi bông nhuộm chàm và len màu sắc rực rỡ để dệt thổ cẩm. Đặc biệt, hoa văn trên thổ cẩm được dệt ở mặt trái và hiện lên ở mặt phải của tấm vải. Trên tấm thổ cẩm thường có 6 màu chủ đạo, gồm: xanh, đỏ, vàng, tím, trắng, đen. Hoa văn trên miếng vải thổ cẩm là những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày như: hoa, chim muông, thú quý…

Nghệ nhân Nông Thị Thược – người thổi hồn vào những sản phẩm dệt thủ công Luống Nọi

Đến với ngôi nhà của bà Nông Thị Thược ở xóm Luống Nọi, du khách sẽ được tìm hiểu về nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Tày. Đây là gia đình đã theo nghề dệt truyền thống được bốn thế hệ. Bà cũng là người dệt thổ cẩm dân tộc Tày đầu tiên ở Cao Bằng được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam” vào năm 2014. Năm 2016, gia đình bà Thược được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam vinh danh “Bảng vàng gia tộc nghề truyền thống Việt Nam”. Năm 2018, sản phẩm thổ cẩm của bà Thược được tặng danh hiệu “Sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề tiêu biểu Việt Nam”. Những danh hiệu đó càng thêm tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc. Đây cũng là nguồn động lực thúc đẩy thế hệ tương lai cùng chung tay lưu giữ và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Tày.

Du khách trải nghiệm một số công đoạn dệt thổ cẩm - Ảnh: Đàm Đức

Tại đây, du khách còn có cơ hội được tìm hiểu về đặc trưng văn hoá của đồng bào dân tộc Tày thông qua nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Bởi trong quan niệm văn hoá truyền thống của người Tày, phụ nữ từ khi còn nhỏ đã được dạy cách quay tơ dệt vải, đến khi về nhà chồng phải biết dệt vải, thổ cẩm. Vì những người lớn tuổi trong gia đình chỉ cần nhìn qua khung cửi là sẽ đánh giá được sự khéo léo, phẩm hạnh của người vợ tương lai.

Khi đến thăm gia đình bà Thược, rất nhiều du khách đã được hướng dẫn trải nghiệm một số công đoạn đơn giản của quá trình dệt vải. Từ đó, đem lại cho du khách sự hứng khởi, niềm vui thích khi được trải nghiệm một phần nhỏ của văn hoá bản địa nơi đây.

Chị Ngô Mỹ Chi (du khách đến từ thành phố Hải Phòng) cho biết: Sau khi tham quan xưởng thêu và in hoa văn bằng sáp ong của người Dao Tiền (Hoa Thám - Nguyên Bình); xưởng thêu của dân tộc Lô Lô (Bảo Lạc) và tham quan nghề dệt thủ công truyền thống tại xóm Luống Nọi, tôi thấy mỗi loại hoa văn, họa tiết đều mang những đặc trưng rất độc đáo, riêng biệt. Các họa tiết hoa văn trên sản phẩm dệt không sắc nét như trên sản phẩm thêu nhưng lại rực rỡ, mềm mại hơn và rất bắt mắt.

Du khách tìm hiểu về hoa văn trên thổ cẩm

Nghệ nhân Nông Thị Thược cho biết thêm: Trước kia, những người phụ nữ Tày nơi đây chỉ dệt vải, may đồ phục vụ nhu cầu của gia đình. Những năm gần đây, nhu cầu về mặt hàng lưu niệm thổ cẩm của khách du lịch tăng cao. Để bắt kịp xu hướng của thị trường, người dân bản địa đã tự nghiên cứu, thiết kế thêm nhiều dạng hoa văn mới để dệt lên túi sách, bùa may mắn, khăn, mặt gối, mặt chăn, ga, thảm trải ghế, trải giường, địu, váy dân tộc… nhằm đa dạng hóa các sản phẩm.

Đến nay, sản phẩm thổ cẩm của nghệ nhân Nông Thị Thược đã được mang đi quảng bá khắp cả nước và một số quốc gia trong mạng lưới công viên địa chất toàn cầu. Từ đây, sản phẩm thổ cẩm truyền thống của dân tộc Tày tỉnh Cao Bằng đã ghi dấu ấn như một thương hiệu tiêu biểu./.

Tác giả bài viết: Bế Thông

Những bài viết liên quan

Lịch trình mẫu