Lạp sườn – quà tặng đặc sản Cao Bằng

29/03/2024 479 0
Khi du lịch Cao Bằng, một món ăn mà du khách có thể thưởng thức ngay và mua về làm quà cho người thân, đó chính là lạp sườn Cao Bằng. Món ăn được hòa quyện bởi mùi thơm của nắng vùng cao, vị thơm, ngọt của thịt lợn miền núi. Tất cả những hương vị đặc biệt ấy được gửi trọn trong món lạp sườn Cao Bằng, khiến ai đã một lần thưởng thức đều thật khó quên.

Lạp sườn - đặc sản nổi tiếng của vùng đất Cao Bằng.

Lạp sườn chính là một món ăn đặc sản và nổi tiếng của Cao Bằng. Đây là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm vào các dịp lễ, tết. Từ lâu, lạp sườn đã được người dân nơi đây ưa chuộng và trở thành một món ăn truyền thống.

Theo các cụ cao niên ở địa phương, món lạp sườn bắt nguồn từ những ngày còn khó khăn. Thuở ấy, mỗi năm gia đình chỉ thịt một con lợn, dùng làm nhân gói bánh chưng và một ít dành làm cỗ Tết. Số thịt còn lại vì không để được lâu, nên đã nghĩ ra cách chế biến thành lạp sườn để bảo quản được lâu dài. Lâu dần theo thời gian, lạp sườn trở thành món ăn quen thuộc và có nhiều nét độc đáo riêng, góp phần làm phong phú thêm kho tàng ẩm thực của người dân Cao Bằng.

 

Lạp sườn phơi dưới nắng.

Để làm được lạp sườn ngon, khâu đầu tiên là sơ chế phần vỏ lạp sườn. Phần vỏ này dùng ruột non được làm sạch, bóp muối, dấm rồi ướp bằng rượu trắng. Ruột non được làm sạch là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng của lạp sườn. Khâu chọn thịt cũng chiếm một phần quan trọng, phải làm sao chọn được loại thịt lợn vai nửa nạc nửa mỡ để lạp sườn mềm và ngon. Thịt nạc bỏ lớp bì, thái miếng mỏng và dài, còn thịt mỡ được thái hạt lựu riêng, rồi sau đó được trộn, tẩm ướp cùng các loại gia vị, một chút rượu trắng và mật ong. Sự hấp dẫn của món ăn phụ thuộc rất nhiều vào việc điều chế tỷ lệ nguyên liệu và đặc biệt là các loại gia vị. Một nét riêng biệt của lạp sườn Cao Bằng mà không nơi nào có được, đó là các loại gia vị đều mang đậm hương vị của nhiều loại cây rừng như: gừng núi, hạt tiêu, mác mật... Tất cả được xay nhỏ và pha trộn với nhau theo tỷ lệ thích hợp. Ướp thịt với những gia vị như vậy tạo nên mùi thơm đặc trưng cho lạp sườn của vùng núi Cao Bằng, hơn nữa lạp sườn có thể để được lâu mà không bị hỏng. Một công đoạn cũng khá phức tạp đó là nhồi lạp sườn. Chuẩn bị kỹ phần lòng non, nhồi thịt được khoảng hai, ba mươi phân thì buộc lại thành khúc. Nhồi xong thì đem lạp sườn đi phơi nắng cho khô dần và đem hong trên gác bếp. Những cọc tre được dựng lên treo lạp sườn đón ánh nắng vùng cao làm đậm đà hơn cái hương vị đặc trưng của quê hương. Thông thường khi hun lạp sườn, người ta thường dùng thêm bã mía để có được vị thơm đậm đà và màu sắc vàng óng như mật ong. Hơi ấm của bếp lửa lan tỏa, từng làn khói sẽ làm lạp sườn se lại và săn hơn, có thể để dành được rất lâu mà không sợ ôi thiu. Khói và hơi nóng của bếp lửa qua từng ngày làm cho lạp sườn ánh lên màu đỏ hồng của thịt nạc xen những đường vân trắng ngà của thịt mỡ trông thật hấp dẫn.

 

Lạp sườn treo gác bếp kiểu truyền thống.

Ngày trước, chỉ đến ngày Tết, lạp sườn mới được làm và bày bán nhiều, nhưng ngày nay, hầu như có quanh năm và dần trở thành món ăn truyền thống của người Cao Bằng. Hiện nay, một số công đoạn chế biến lạp sườn đã được chuyên nghiệp hóa, việc chế biến đã giảm bớt những khâu thủ công, thay thế bằng máy móc. Thịt sau khi tẩm ướp được cho vào máy trộn đều và để 1 - 2 tiếng cho ngấm gia vị, sau đó được nhồi vào lòng non bằng một máy nhồi thịt nên nhanh hơn, năng suất cao hơn và đặc biệt là đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Lạp sườn nhồi xong không phải chờ phơi ba nắng rồi treo lên góc bếp, mà được đưa ra lò sấy và hun khói. Khi sấy khô đến độ phù hợp, lạp sườn được đóng gói bao bì, hút chân không, thời gian sử dụng lên tới 6 tháng kể từ ngày sản xuất.

 

Lạp sườn hun khói hút chân không – quà tặng đặc sản được nhiều du khách lựa chọn.

Lần đầu tiên thưởng thức món lạp sườn hun khói, có thể nhiều người chưa cảm nhận được hết cái ngon và hương vị đậm đà của món ăn, nhưng khi đã quen thì vị thơm ngon của các loại gia vị, vị bùi bùi, đậm, ngọt của thịt nạc quyện với chút mùi khói sẽ khiến chúng ta nhớ mãi. Mùi khói và hơi lửa quyện với vị ngọt của thịt tạo ra một món ăn mang hương vị khó tả, thơm nồng, giòn, ngậy đặc trưng, thịt nạc săn lại đậm đà, thịt mỡ trở nên trong veo, ăn mà không thấy ngấy. Khi ăn, lạp sườn để nguyên cả khúc rửa sạch bằng nước nóng rồi đem hấp hoặc rán chín, sau đó thái lát vừa phải, đảo lên bếp, rưới thêm ít nước mắm, cho thêm chút lá tỏi tươi cắt dài ăn kèm cùng cơm trắng hoặc chế biến tùy theo khẩu vị của mỗi người, mỗi vùng.

 

Lạp sườn xào tỏi là món ăn truyền thống của người Cao Bằng.

Lạp sườn hun khói mang hương vị đậm đà của vùng cao, khiến cho người ăn cảm nhận được sự gần gũi, mộc mạc của món ăn bình dị, dân dã, nhưng chứa đựng trong đó là tình cảm đằm thắm của con người nơi đây, tạo nên dấu ấn không thể quên trong lòng du khách gần xa khi tới Cao Bằng.

Bình An

Những bài viết liên quan

Lịch trình mẫu